Veelgestelde vragen over het CBS-vragenlijstonderzoek

Doel onderzoek

In de afgelopen periode heeft de Commissie in haar onderzoek naar de feitelijke gang van zaken rondom adopties vanuit het buitenland en de rol van de Nederlandse overheid daarbij, tientallen geadopteerden gesproken. Naast vragen over misstanden is daarbij ook steeds aan de orde geweest hoe het met geadopteerden gaat, hoe zij hun adoptie hebben ervaren, in hoeverre zij op zoek zijn naar hun herkomst en welke problemen zij daarbij ondervinden. Ook heeft de Commissie gevraagd wat hen zou helpen verder te komen.

De Commissie kan uiteraard (helaas) niet direct met alle geadopteerden spreken terwijl zij het wel essentieel vindt om een zo volledig mogelijk beeld te kunnen geven. Daarom heeft de Commissie het CBS verzocht aanvullend onderzoek te doen. Met dit onderzoek wil de Commissie nagaan in hoeverre het beeld dat uit de gesprekken naar voren is gekomen ook bij andere geadopteerden leeft. Het helpt de Commissie om verantwoorde conclusies te trekken en aanbevelingen te doen aan de minister.

Waarheidsvinding is een belangrijke doelstelling van het onderzoek. Bovendien wil de Commissie graag een bijdrage leveren aan een oplossing voor degenen die problemen ondervinden door de wijze waarop hun adoptie in het verleden is verlopen. Als veel mensen de vragenlijst invullen ontstaat een representatief beeld.

De vragenlijst is niet bedoeld om inzicht te krijgen in de feitelijke rol en verantwoordelijkheid van de overheid bij interlandelijke adoptie in het verleden. Voor  de beantwoording van die vraag maakt de commissie onder andere gebruik van interviews, documentonderzoek en media-analyse.

Het CBS maakt een rapportage van de resultaten op groepsniveau. Statistische informatie, reacties  en gegevens van individuele personen zijn in deze rapportage niet herkenbaar of herleidbaar. De belangrijkste resultaten uit het CBS-rapport worden verwerkt in de rapportage van de commissie. De totale CBS-rapportage wordt als bijlage opgenomen in het rapport en wordt gepubliceerd op de site van het CBS.

Privacy

Het CBS heeft bij de steekproef gebruik gemaakt van de Basisregistratie Personen (BRP) zoals bijgehouden door gemeenten. Het CBS ontvangt informatie uit de BRP uitsluitend ten behoeve van de verrichting van zijn wettelijke taak ‘het verrichten van statistisch onderzoek ten behoeve van praktijk, beleid en wetenschap en het openbaar maken van de op grond van zodanig onderzoek samengestelde statistieken’.

Het CBS ontvangt informatie uit de Basisregistratie Personen (BRP) uitsluitend ten behoeve van de verrichting van zijn wettelijke taak ‘het verrichten van statistisch onderzoek ten behoeve van praktijk, beleid en wetenschap en het openbaar maken van de op grond van zodanig onderzoek samengestelde statistieken’.

Op de website https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/privacy-en-persoonsgegevens/vraag-en-antwoord/wie-krijgen-mijn-persoonsgegevens-uit-brp  staat een overzicht van organisaties die gemachtigd zijn informatie uit de BRP te verkrijgen, om welke gegevens dat gaat en waarvoor ze mogen worden gebruikt. Het CBS is opgenomen onder Overige organisaties. Ook alle autorisatiebesluiten staan daar vermeld, zodat tevens zichtbaar is voor welke doel of welke doelen een organisatie gegevens verkrijgt.

Bij het CBS is niet bekend of iemand geadopteerd is, ook bestaat er geen adoptieregister. Om toch een steekproef onder interlandelijk geadopteerde personen in Nederland te kunnen trekken, heeft het CBS een benadering gemaakt op basis van wel bekende gegevens. Hiervoor heeft het CBS gebruik gemaakt van de Basisregistratie Personen (BRP) zoals bijgehouden door gemeenten. Als eerste stap heeft het CBS een lijst van geboortelanden gemaakt waarvan bekend is dat hier de meeste internationaal geadopteerden vandaan komen die in de periode 1970-1998 zijn geboren. Vervolgens is voor personen geboren in één van deze landen in deze periode gekeken of het geboorteland van de juridische ouders hetzelfde is als dat van de betreffende persoon. Indien dit niet het geval is én minimaal één van de juridische ouders in Nederland is geboren, is de persoon opgenomen in het steekproefkader. Van deze groep personen is vervolgens een (ruime) op toeval gebaseerde steekproef getrokken. Aan het begin van de vragenlijst wordt de vraag gesteld of men is geadopteerd of niet, zodat alleen geadopteerde personen de vragen over adoptie krijgen. Naast deze ‘afgeleide’ steekproef, is een willekeurige (random) steekproef van personen uit de BRP met geboortejaren vallend in dezelfde periode getrokken, die – wanneer zij aan het begin van de vragenlijst aangeven niet geadopteerd te zijn – de algemene, niet-adoptie-gerelateerde vragen voorgelegd krijgen.

Nee. Zie ook het antwoord hierboven.

Het CBS gebruikt de adresgegevens enkel om personen aan te schrijven. Echter zodra de antwoorden binnen zijn worden deze gelijk volledig ontdaan van deze persoonsgegevens. Dus zelfs de onderzoekers die binnen het CBS deze gegevens analyseren hebben niet de beschikking over de adresgegevens. Daar komt bij dat het CBS nooit statistische gegevens naar buiten brengt die naar individuen te herleiden zijn. Zij publiceren enkel gegevens op groepsniveau. Het is dus onmogelijk dat de identiteit van iemand die meegedaan heeft aan het onderzoek op wat voor manier dan ook bekend wordt. Deze verplichting tot geheimhouding van persoonsgegevens is strikt geregeld in de Wet op het Centraal bureau voor de statistiek.

Het CBS gaat zeer zorgvuldig om met uw persoonsgegevens en voldoet aan de hoogste eisen met betrekking tot gegevensbescherming. Ook zijn zeer strenge maatregelen genomen tegen diefstal, verlies of misbruik van persoonsgegevens. Het CBS publiceert alleen statistische informatie indien de reacties en gegevens van individuele personen niet herkenbaar of herleidbaar zijn. En alles wat het CBS publiceert wordt openbaar gemaakt. Iedereen in Nederland heeft  dus toegang tot dezelfde informatie. Het CBS levert nooit herkenbare óf herleidbare gegevens aan derden. Ook niet aan andere overheidsinstellingen. Dat betekent bijvoorbeeld ook dat de Commissie geen individuele gegevens krijgt van het CBS. Meer informatie over hoe het CBS omgaat met persoonsgegevens vindt u op https://www.cbs.nl/nl-nl/over-ons/organisatie/privacy.

Deelname onderzoek

Dat kan helaas niet. Alleen personen uit de willekeurig (random) getrokken steekproef kunnen meedoen aan het onderzoek. Dit is belangrijk voor de representativiteit van het onderzoek.

Het is in dit onderzoek van belang dat zowel geadopteerde personen als niet-geadopteerde personen deelnemen, zodat het mogelijk is de situaties van beide groepen met elkaar te vergelijken. Personen die benaderd zijn voor dit onderzoek vertegenwoordigen veel andere inwoners in Nederland. Om een betrouwbaar beeld te krijgen is het daarom belangrijk dat zoveel mogelijk mensen mee doen.

Voor dit onderzoek vraagt het CBS geadopteerde én niet-geadopteerde volwassenen om een vragenlijst in te vullen over leefsituatie, welzijn en opvattingen over adoptie. Het is belangrijk om te weten wat hun mening is en wat zij meemaken èn of zij daarin verschillen. Het CBS doet dit in opdracht van de onafhankelijke Commissie Onderzoek Interlandelijke Adoptie in het verleden (de commissie Joustra).
U vertegenwoordigt veel andere inwoners in Nederland. Het is daarom belangrijk dat u aan dit onderzoek meedoet. Alleen als voldoende mensen meedoen, krijgen we een goed beeld.

Overig

Bij verzending stuurt u de informatie gecodeerd naar het CBS. Bij het CBS komen de gegevens terecht in een beveiligde omgeving waar de bestanden ontdaan worden van direct identificerende persoonsgegevens. Dit betekent dat onderzoekbestanden geen gegevens zoals namen, adressen of Burgerservicenummers bevatten. Als onafhankelijk statistiekbureau analyseert het CBS de gegevens en maakt hiervan een rapportage.

Het CBS publiceert alleen statistische informatie indien de reacties en gegevens van individuele personen niet herkenbaar of herleidbaar zijn. Alles wat het CBS rapporteert aan de Commissie wordt openbaar gemaakt. Iedereen in Nederland heeft  dus toegang tot dezelfde informatie. Het CBS levert nooit herkenbare óf herleidbare gegevens aan derden. Dat betekent dat de Commissie geen individuele gegevens krijgt van het CBS. Meer informatie over hoe het CBS omgaat met persoonsgegevens vindt u op https://www.cbs.nl/nl-nl/over-ons/organisatie/privacy.

De Commissie verwerkt de informatie uit de rapportage van het CBS in haar eigen rapportage aan de minister. Ook dit rapport is openbaar.

Dit is helaas alleen mogelijk bij bedrijvenonderzoeken. Bedrijven zijn wettelijk verplicht om mee te werken aan de onderzoeken van het CBS. De printfunctie is er zodat de bedrijven de gegevens kunnen opslaan in hun administratie om later voor verdere bedrijfsvoering nog te gebruiken. De vragenlijsten voor de bedrijvenonderzoeken worden op een andere manier gebouwd dan personenonderzoeken. Het is daardoor bij personenonderzoeken niet mogelijk om gebruik te maken van de printfunctie. Een dergelijke printfunctie is dus ook bij andere personenonderzoek niet beschikbaar.